زبر شدن فرش بعد از شستشو یکی از مشکلاتی است که خیلی از افراد بعد از تمیز شدن فرش با آن رو به رو میشوند. در ظاهر، همه چیز عالی به نظر میرسد؛ فرش تمیز است، لکهها از بین رفتهاند و بوی تازگی میدهد، اما وقتی روی آن راه میروید یا دست روی سطحش میکشید، متوجه زبری ناخوشایندی میشوید. زبر شدن فرش بعد از شستشو نهتنها از لطافت و حس خوب فرش کم میکند، بلکه میتواند نشانهای از یک اشتباه در روند شستشو یا خشک کردن باشد.
بسیاری از افراد تصور میکنند این حالت طبیعی است و بعد از مدتی برطرف میشود، اما در واقع زبر شدن فرش بعد از شستشو معمولاً به دلیل باقی ماندن مواد شوینده، خشک شدن نادرست یا استفاده از روشهای اشتباه تمیزکاری اتفاق میافتد. آشنایی با اصول درست شستن فرش و دانستن تفاوت شستشوی فرش با بخارشور، شامپو فرش و شستشوی صنعتی کمک میکند بفهمیم چرا بعضی روشها باعث نرمی و لطافت فرش میشوند و بعضی دیگر نتیجهای برعکس دارند. اگر علتها را بدانید، هم میتوانید از تکرار این مشکل جلوگیری کنید و هم در صورت بروز، بهترین راهحل را انتخاب کنید.
در این مقاله بهصورت کامل بررسی میکنیم چرا فرش بعد از شستشو زبر میشود، چه اشتباهاتی باعث این مشکل میشوند و مهمتر از همه، راه حل قطعی برای برگرداندن نرمی و لطافت فرش چیست.
ماندن مواد شوینده در الیاف فرش، دلیل اصلی زبر شدن فرش بعد از شستشو
یکی از مهم ترین دلایل زبر شدن فرش بعد از شستشو، باقی ماندن مواد شوینده در عمق الیاف است. زمانی که شامپو فرش یا مواد شیمیایی بهخوبی آبکشی نشوند، ذرات شوینده بین الیاف خشک میشوند و حالتی سفت و چسبنده ایجاد میکنند. این مسئله باعث میشود سطح فرش زبر و ناصاف به نظر برسد.
مواد شوینده وقتی داخل بافت فرش باقی بمانند، مثل یک لایه نازک اما سخت عمل میکنند. این لایه مانع حرکت طبیعی الیاف میشود و لطافت آنها را از بین میبرد. در واقع شما روی فرشی راه میروید که سطح آن با مواد خشکشده پوشیده شده است.
این مشکل بیشتر زمانی اتفاق میافتد که شستشو بهصورت خانگی انجام شود یا از دستگاههای ضعیف استفاده شود. آبکشی سطحی، بزرگ ترین دشمن لطافت فرش است. در قالیشوییهای حرفهای، مرحله آبکشی چندین بار و با فشار آب بالا انجام میشود تا هیچ اثری از مواد شوینده باقی نماند.
اگر به موضوع مراقبت از رنگ و الیاف فرش علاقه دارید، پیشنهاد میکنیم حتماً مطلب ۷راز ماندگاری رنگ فرش بعد از شستشو را هم مطالعه کنید، چون بسیاری از همین اشتباهات به رنگپریدگی هم منجر میشوند.
استفاده از شوینده های نامناسب و قوی
بعضی افراد تصور میکنند هرچه شوینده قوی تر باشد، فرش تمیز تر میشود. اما این باور کاملاً اشتباه است. شوینده های قوی، بهویژه آنهایی که برای سطوح سخت طراحی شدهاند، چربی طبیعی و انعطاف الیاف فرش را از بین میبرند.
الیاف فرش، مخصوصاً در فرشهای دستباف و پشمی، دارای چربی طبیعی هستند که باعث نرمی و انعطاف آنها میشود. مواد شیمیایی قوی این لایه محافظ را از بین میبرند و الیاف خشک، شکننده و زبر میشوند.
این آسیب ممکن است در نگاه اول دیده نشود، اما بعد از خشک شدن فرش کاملاً حس میشود. سطح فرش حالتی خشن پیدا میکند و حتی ممکن است صدای خشخش هنگام راه رفتن روی آن شنیده شود.
در قالیشوییهای تخصصی، برای هر نوع فرش شوینده مخصوص همان جنس استفاده میشود. تفاوت زیادی بین شستشوی اصولی و شستشوی تجربی وجود دارد؛ موضوعی که در مقاله مقایسه قالیشویی در منزل و کارگاهی هم بهطور مفصل بررسی شده است.
خشک شدن نامناسب و سفت شدن الیاف
خشک شدن فرش مرحله ای بسیار مهمتر از چیزی است که بیشتر افراد تصور میکنند. اگر فرش بعد از شستشو بهدرستی خشک نشود، الیاف آن سفت میشوند و لطافت خود را از دست میدهند و باعث زبر شدن فرش بعد از شستشو می شود.
وقتی فرش به صورت ایستاده یا در محیطی با گردش هوای نامناسب خشک شود، آب باقیمانده در بافت الیاف باعث چسبیدن تارها به هم میشود. پس از خشک شدن، این چسبندگی به شکل زبری احساس میشود.
همچنین خشک شدن زیر نور مستقیم خورشید میتواند الیاف را خشک و شکننده کند. گرمای شدید، رطوبت طبیعی الیاف را میگیرد و باعث میشود فرش حالت سفت پیدا کند.
خشککنهای صنعتی در قالیشویی های حرفهای با گردش هوای کنترلشده و دمای مناسب کار میکنند تا الیاف در بهترین حالت خشک شوند و لطافت خود را حفظ کنند.
شانه نشدن فرش بعد از شستشو
بعد از شستشو، الیاف فرش به هم میچسبند و در جهتهای مختلف قرار میگیرند. اگر این الیاف مرتب و شانه نشوند، بعد از خشک شدن حالتی درهم و زبر خواهند داشت.
شانه زنی یکی از مراحل مهم در فرآیند شستشوی حرفه ای فرش است. این کار باعث میشود خواب فرش در یک جهت قرار بگیرد و الیاف از هم جدا شوند. در نتیجه سطح فرش نرم تر و یکنواخت تر خواهد بود.
وقتی این مرحله حذف شود، الیاف به صورت فشرده و نامنظم خشک میشوند. این بینظمی باعث ایجاد حس زبری میشود، حتی اگر فرش کاملاً تمیز باشد.
کیفیت آب و تاثیر املاح روی زبر شدن فرش بعد از شستشو
آبی که برای شستشوی فرش استفاده میشود هم نقش مهمی در نرمی یا زبری آن دارد. آبهای دارای املاح زیاد (آب سخت) میتوانند بعد از خشک شدن، رسوباتی روی الیاف باقی بگذارند.
این رسوبات مثل یک لایه نازک گچی عمل میکنند و سطح فرش را زبر میکنند. در شستشوی خانگی معمولاً از همین آب استفاده میشود، در حالی که قالیشوییهای حرفهای سیستمهای تصفیه یا تنظیم سختی آب دارند.
وجود املاح علاوه بر زبری، باعث کدر شدن رنگ فرش هم میشود. برای جلوگیری از این مشکل، هم انتخاب روش شستشو مهم است و هم آگاهی از اصول نگهداری که در مقاله ۷راز ماندگاری رنگ فرش بعد از شستشو به آن پرداخته شده است.
فشرده شدن بیش از حد الیاف در مرحله آبگیری
در برخی روشهای غیر اصولی، فرش با فشار زیاد پرس یا چلاندن میشود. این کار باعث فشرده شدن بیش از حد الیاف و از بین رفتن حالت طبیعی آنها میشود. وقتی الیاف له میشوند، بعد از خشک شدن دیگر به حالت اولیه برنمیگردند. نتیجه، سطحی سفت و زبر است که لطافت سابق را ندارد.
دستگاههای آبگیر صنعتی استاندارد، فشار را بهصورت یکنواخت و کنترلشده وارد میکنند تا آب خارج شود بدون اینکه به ساختار الیاف آسیب برسد.
تفاوت نوع فرش در میزان زبر شدن
همه فرش ها بعد از شستشو یک رفتار مشابه ندارند. فرش های پلی استر، اکریلیک، پشمی و دستباف هر کدام واکنش متفاوتی به آب و مواد شوینده دارند.
مثلاً فرش های پشمی اگر درست شسته نشوند، خیلی سریع زبر و خشک میشوند. در حالی که بعضی فرشهای ماشینی مقاومت بیشتری دارند اما باز هم در برابر شویندههای نامناسب آسیب میبینند.
شناخت جنس فرش، کلید انتخاب روش درست شستشو است؛ نکتهای که تفاوت اصلی بین شستشوی تخصصی و خانگی را نشان میدهد. برای درک بهتر این تفاوتها، مطالعه مقایسه قالیشویی در منزل و کارگاهی میتواند دید کاملی به شما بدهد.
راه حل قطعی برای برگرداندن نرمی فرش
اگر شستن فرشتان باعث زبر شدن فرش بعد از شستشو شده است، هنوز هم میتوان تا حد زیادی لطافت آن را برگرداند. اولین قدم، شستشوی مجدد اصولی با شوینده مناسب و آبکشی کامل است. این کار باقیمانده مواد شیمیایی و املاح را از بین میبرد.
استفاده از نرمکنندههای مخصوص الیاف فرش در مرحله نهایی شستشو هم بسیار موثر است. این مواد باعث میشوند الیاف دوباره انعطافپذیر شوند.
در مرحله بعد، شانه زنی و خشک کردن کنترل شده اهمیت زیادی دارد. ترکیب این مراحل میتواند حتی فرشهایی را که زبری شدیدی پیدا کردهاند، تا حد زیادی احیا کند.
بسیاری از مشتریان بعد از تجربه خدمات حرفهای در قالیشویی ماندگار هشتگرد متوجه تفاوت محسوس در نرمی و لطافت فرش خود شدهاند، چون تمام این مراحل بهصورت استاندارد انجام میشود.
چطور از زبر شدن فرش در شستشوهای بعدی جلوگیری کنیم؟
پیشگیری همیشه سادهتر از ترمیم است. برای جلوگیری از زبر شدن فرش بعد از شستشو در آینده، اول از همه باید از شویندههای قوی خانگی دوری کنید. دوم، شستشوی سطحی با شلنگ و کف فراوان را کنار بگذارید.
بهتر است شستشو در محیطی انجام شود که آبکشی کامل، خشککن مناسب و شانهزنی اصولی وجود داشته باشد. این همان تفاوتی است که باعث میشود نتیجه کار حرفهای با شستشوی خانگی زمین تا آسمان فرق داشته باشد.
اگر هم مجبور به شستن در منزل شدید، حتماً آبکشی را چندین بار تکرار کنید و اجازه ندهید فرش زیر آفتاب تند خشک شود.
در نهایت، سپردن فرش به مراکز معتبر مثل قالیشویی ماندگار هشتگرد میتواند خیال شما را از بابت تمیزی، نرمی و سلامت الیاف راحت کند.
آیا زبر شدن فرش بعد از شستشو طبیعی است؟
خیر، در شستشوی اصولی فرش باید نرم و لطیف بماند. زبری معمولاً نشانه باقی ماندن شوینده یا خشک شدن نامناسب است.
آیا میتوان بعد از زبر شدن فرش بعد از شستشو آن را دوباره نرم کرد؟
بله، با شستشوی مجدد حرفه ای، آبکشی کامل و استفاده از نرم کننده های مخصوص، تا حد زیادی قابل ترمیم است.
شستشوی خانگی باعث زبر شدن فرش بعد از شستشو می شود؟
در بسیاری از موارد بله، چون امکانات آبکشی عمیق و خشککن استاندارد در خانه وجود ندارد.